Yatırım araçlarının çeşitlenmesi ve giderek daha karmaşık hale gelmesi, finansal piyasalar arasındaki sınırların kalkması gibi gelişmeler sonucunda tasarrufların sermaye piyasası araçlarında değerlendirilmesi ayrı bir uzmanlık haline gelmiştir. Bu ihtiyacı karşılamak üzere, yatırımcı tasarruflarının bir havuz içinde toplanarak profesyonel yöneticiler tarafından yönetilmesi esasına dayalı kolektif yatırım araçları gelişmiştir. Bu araçların bir örneği olan yatırım fonlarıyla ilgili genel bilgileri aşağıda bulabilirsiniz.
Ulusal ve uluslararası borsalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler ile bunlara dayalı olarak ihraç edilmiş ve borsalarda işlem gören sermaye piyasası araçları
Sermaye Piyasası Kurulu'nca uygun görülebilecek diğer sermaye piyasası araçları
Yatırım fonlarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançları, yani portföye alınan varlıkların alış fiyatından daha yüksek fiyatlardan satılması nedeni ile oluşan kârlar ile bu varlıkların faiz, kâr payı gibi getirileri, vergiden muaftır.
Tam mükellef gerçek kişilerin fon paylarının alım-satımından elde ettikleri kazançlar üzerinden %10 stopaj uygulanmaktadır. Bununla beraber, fon portföyünün %51 ve daha fazlası İMKB'de işlem gören hisse senetlerinden oluşan yatırım fonlarının bir yıldan uzun süre elde tutulan katılma paylarının elden çıkartılması durumunda stopaj kesintisi yapılmaz.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından belirlenmiş esaslara uyan bankalar, aracı kurumlar, sigorta şirketleri ve kanunlarda engel bulunmayan emekli ve yardım sandıkları SPK'dan izin almak koşuluyla fon kurucusu olabilirler.
Kurucu, fonun riskinin dağıtılmasından; inançlı mülkiyet esaslarına göre belge sahiplerinin haklarını koruyacak şekilde yönetilmesinden ve temsilinden; fonun yatırım yaptığı araçların saklanmasından sorumludur.
Kurucu, mevzuat ve fon içtüzüğünde belirtilen sınırlar içinde kalmak üzere fon portföyünü dilediği gibi oluşturabilir.
SPK’ya, resmi dairelere, katılma payı sahiplerine ve fon adına üçüncü şahıslara karşı fonu, Fon Kurucusu temsil etmektedir.
Fon Kurucusu ve Yöneticisi aynı kurum olabileceği gibi, farklı kurumlar da olabilir.
Yatırımcının fon portföyüne ortak olmasını sağlayan bir paydır.
Yatırım fonlarındaki katılma payları, şirketlerin hisse senetlerine benzetilebilir. Nasıl ki yatırımcılar, hisse senedi alarak şirketlere ortak olurlar ve o şirketler üzerinde belirli haklar kazanırlarsa, benzer şekilde yatırım fonlarına da katılma payı ile ortak olunmaktadırlar. Ancak, hisse senedi sahipleri şirket yönetimine katılabilirken, katılma payı sahiplerinin fon yönetimine katılma hakları yoktur.
Katılma payları Merkezi Kayıt Kuruluşu bünyesinde kaydi olarak saklanmaktadır.
Yatırım fonu portföyüne alınabilecek menkul kıymetlerin sabit getirili, dövize endeksli ve hisse senedi gibi araçlarla çeşitlenmesi nedeniyle riskin en aza indirilmesi mümkün olabilmektedir.
Menkul kıymetlerin değerlemesi ve kontrolü; kupon, faiz ve temettü gibi tahsilatlar fon operasyon ilgili birim yönetimince yapılacağından, yatırımcıların vade takibi, tahsilat yapma vb. gibi işlemler için zaman ve kaynak ayırmaları gerekmemektedir.
Küçük tasarruflarla ulaşılamayabilecek kazanç potansiyeli yüksek menkul kıymetlere yatırım yapılmasına olanak sağlamaktadır.
Fon Portföyündeki değer artışlarının portföy değerine günlük olarak yansıtılması nedeniyle, yatırımcılar fona yaptıkları yatırımlarını işlemiş geliriyle birlikte ihtiyaçları kadar veya tamamını paraya çevirebilirler.
Portföy yöneticilerince fonun portföyüne yapılan büyük tutarlı alım satımlar zaman ve para tasarrufu sağlamaktadır.
Herhangi bir yatırım fonu seçmeden önce, fonun amacının, stratejisinin ve olası risklerinin yatırımcı tarafından iyice anlaşılması gerekir. İlgilendiğiniz fonun risk-getiri durumu, yatırım yaptığı ürünler, sizin risk-getiri beklentinizle uyumlu olmalıdır.
Yatırım fonuna yatırım yaptığınızda bir risk aldığınız unutulmamalıdır. Fon tarafından alınan menkul kıymetlerin değeri artabileceği gibi, düşebilir. Bu nedenle, bazı fonlarda, yatırım yaptığınız anaparanın bir kısmını kaybedebilirsiniz.
Genel olarak, yatırım fonları da dahil tüm menkul kıymet yatırımlarında, geçmiş dönemde o menkul kıymetin veya yatırım fonunun elde ettiği getirinin, gelecek dönemde de devam edeceğine dair bir garanti yoktur.
Fonlar, mevduat ile karıştırılmamalıdır. Mevduatta belirli bir seviyeye kadar devlet garantisi varken, yatırım fonlarında devlet garantisi yoktur.
Bu sitede yer alan bilgiler “İş Yatırım Menkul Değerler A.Ş.” tarafından genel bilgilendirme amacı ile hazırlanmıştır. Yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir ve sermaye piyasasındaki alım satım kararlarınızı destekleyecek yeterli bilgiyi içermeyebilir. Uyarı notu için lütfen tıklayınız.
